De scheve toren van Pisa

Bij het horen van de naam Pisa denk je vaak maar aan één ding: de Toren in de gelijknamige plaats in Toscane. De toren van Pisa is waarschijnlijk wel het meest gefotografeerde monument in Toscane. Iedereen die er een bezoek brengt maakt er de bekende foto waarbij je tegen de toren aanleunt of met de handen de toren omver duwt. Maar hoe komt het dat deze toren scheef staat? Rajno ging op onderzoek uit! 

De Toren van Pisa werd gebouwd op 9 augustus 1173 door de Italiaanse bouwmeesters Guglielmo en Bonanno Pisano. De toren hoorde bij de Duomo di Pisa, de kathedraal die ernaast staat. Het was de bedoeling dat dit een van de mooiste torens in Pisa ging worden. De architectuur van de toren is niet heel speciaal, maar de conditie des te meer. Vijf jaar na het begin van het bouwen bleek het dat de toren al begon te hellen. Waarom? De grond waarop de toren werd gebouwd was aan de ene kant zachter dan aan de andere. De bouw werd in dat jaar ook onderbroken omdat de stad Pisa verstrikt raakte in een oorlog met de steden Genua en Firenze (Florence). Dit gaf de grond tijd om te rusten, want later bleek dat als de toren in een keer was afgemaakt, hij zeker was omgevallen. De Toren van Pisa is ook gespaard in die oorlog. Mede omdat het gevaarlijk zou zijn om hem beschadigen.

In 1272 werd de bouw hervat, maar staakte al snel weer. De bouwers merkte toen dat de toren ernstig was gaan hellen en besloten toen om de constructie aan te passen. de bovenste verdieping moest opnieuw berekend worden en er moesten aan de scheve zijde traptreden weg zodat het gewicht weer enigszins werd verdeeld. Het was pas in 1372 dat de bovenste verdieping werd geplaatst en werd het monument af was gemaakt. Ook toen werden er weer een hoop wijzigingen gemaakt. Je kunt de toren links- en rechtsom beklimmen, maar de scheve kant heeft drie traptreden minder.

Is de toren niet gevaarlijk om te betreden?
Omdat de Toren van Pisa zo scheef stond waren de mensen bang dat hij op een dag zou omvallen. Dat zou catastrofaal zijn want de toren is maar liefst 56 meter hoog en 14.443 ton zwaar. Maar maak je geen zorgen! De Toren van Pisa is in 1990 gerestaureerd. Dit duurde wel 10 jaar. Pech voor de bezoekers, want in die 10 jaar is hij niet open geweest voor het publiek. De toren van Pisa bleek te gevaarlijk. Hij stond wel 4 en een halve meter scheef! Je moet je voorstellen dat er in 1173 anders werd gedacht over de bouw van deze torens. Torens in een rechte lijn naar boven door gebouwd en dacht men nog niet veel na over de soorten grond waarop er gebouwd werd. Skip de line tickets voor het betreden van de Toren van Pisa vind je hier!

Dus in 1990 leidde Professor Michele Jamiolkowski de restauratie. Herbouwen was niet nodig, maar de fundering aan de scheve zijde moest wel verstevigd worden. Hierdoor is de toren zelf in zijn originele staat gebleven. In 2001 ging hij weer open. Nog steeds scheef, maar wel verstevigd. De bezoekers die 10 jaar voor de verbouwing naar boven liepen, beklommen een toren die een halve meter schever stond dan ik. De gids vertelt dat je weinig verschil merkt na de restauratie.

Sterker nog, vandaag de dag is het mogelijk om hem helemaal recht te zetten. Maar de Italiaanse regering laat het hierbij. Ze willen immers hun toeristische trekpleister niet kwijtraken. De Toren van Pisa wordt over ruim 270 jaar weer gecorrigeerd. tot die tijd kunnen toeristen van over de hele wereld nog vrolijk hun foto’s maken, waarin ze de Toren van Pisa zelf weer een beetje terug duwen!

©RobinVaessen